NUỐT VÀO NHẢ RA

Món này nuốt rất khó trôi

Nhả ra chẳng được, kêu trời chẳng nghe

Thôi thì đành phải ho hoe

Bồ hòn ngọt lắm thỏa thuê dân mình

THƠ ĐOÀN THỊ LAM LUYẾN VÀ DẰNG DẶC NỖI ĐA ĐOAN

Phạm Thị Phương Thảo


Có lẽ trước đây đã có nhiều người biết tên tuổi của Nhà thơ nữ Đoàn Thị Lam Luyến từ những năm 89-90 với tập thơ đầu tay mang tên "Lỡ một thì con gái". Chị đã được nhiều bạn đọc yêu thơ và đặc biệt là giới phụ nữ từng ngưỡng mộ và yêu mến vì chất thơ "đặc sệt" đàn bà. Đặc biệt sau này, nhiều bài thơ có phần chanh chua "nổi loạn" của chị còn luôn ám ảnh người đọc bởi cái chất mê say và cũng "tưng tửng" rất riêng như "Hát theo Thị Màu" hay "Chồng chị chồng em"...

Sau này nhiều người còn biết đến chị bởi những câu thơ được nhạc sỹ Thuân Yến phổ nhạc trong bài hát nổi tiếng mang tên "Khát vọng" có những câu như:

"Gửi tình yêu vào đất

Được hoa trái đầy cành

Ngước lên trời cao rộng

Sẽ được ngọn sóng xanh"

Người đàn bà tuổi Mão ấy sinh năm 1951 ở một vùng quê chiêm trũng nghèo khó của Hưng Yên. Cuộc đời chị đã phải lăn lóc và bươn chải sớm với bao nghề lao động chân tay vất vả từ nhỏ. Do có chút năng khiếu nghệ thuật và lại yêu hội họa, văn thơ từ khi còn nhỏ nên chị đã có cơ hội được thoát ly gia đình sớm để vào học trường Văn hóa Nghệ thuật Tây Bắc. Đây cũng là một bước ngoặt lớn đã làm thay đổi cuộc đời chị.

TÌM XUẤT XỨ CÂU: "CÔNG CHA NHƯ NÚI THÁI sƠN..."

Hà Văn Thùy

Trong chuyên luận Tìm gốc gác và niên đại Hùng Vương*, chúng tôi công bố khảo cứu cho thấy, vùng Thái Sơn tỉnh Sơn Đông Trung Quốc là nơi phát tích của người Việt hiện đại. Tuy nhiên do hạn chế về tài liệu, chúng tôi mới lý giải được nửa câu ca Công cha như núi Thái Sơn mà còn nợ, chưa làm rõ nửa sau Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra. Nay xin được trả món nợ hầu bạn đọc.

*

Trong phần lớn trường hợp, ở vế sau của câu ca, chữ trong nguồn không viết hoa. Điều này cho thấy, trong quan niệm phổ cập, đó không phải là danh từ riêng. Có nghĩa đó là từ dùng chung cho mọi sông suối, nguồn nước. Suốt nhiều năm tháng, chúng tôi cũng cho là như vậy. Nhưng khi suy nghĩ kỹ lại thì thấy không phải thế. Câu ca là một câu đối nghiêm chỉnh. Một khi Thái Sơn là địa danh cụ thể, không phải là “núi lớn” chung chung thì trong nguồn bắt buộc cũng phải là một địa danh! Chúng tôi cho đó là dòng suối, dòng sông trong vùng Thái Sơn. Tuy nhiên tìm khắp vùng Thái Sơn không hề có địa danh này. Vì vậy, trong chuyên luận trên, chúng tôi không thể nói thêm được gì!

LUẬN VỀ CHÍNH VÀ TÀ

Nhà văn: Đắc Trung

1. Khái niệm:

Chính và tà là sản phẩm của bản chất hai mặt đối lập thiện và ác. Nó nằm trong mọi con người, mọi sự việc cả đời sống chính trị, xã hội và tình cảm. Chính và tà thường cùng tồn tại trong một chủ thể, nhiều khi đấu tranh nhau rất quyết liệt tạo ra những xung đột hoặc cuộc sống nội tâm day dứt để rồi chính thắng tà hoặc ngược lại. Chính và tà thường cận kề nhau, đan xen nhau. Trong tà có chính và trong chính có tà. Nhận biết được đâu tà trong chính và đâu chính trong tà để loại tà hướng chính hoặc ngược lại thật không dễ.

Chúng ta ai chẳng phải lo kiếm tiền để sống. Ai chẳng muốn những đồng tiền đó sạch chứ không bẩn, chính chứ không tà. Nhưng bằng cách nào để biết đó là tiền sạch không bẩn, chính không tà cũng không dễ. Có người cho rằng đồng tiền do sức lao động của mình làm ra là sạch không bẩn, là chính không tà..Chưa hẳn đúng. Chẳng hạn viết bài báo bình giải câu thành ngữ: "Bám anh em xa, mua láng giềng gần" (bám chứ không phải bán). Giúp người đọc nhận thức sâu sắc hơn đạo lý truyền thống của cha ông coi tình cốt nhục là thiêng liêng "một giọt máu đào, hơn ao nước lã", để rồi hoàn thiện nhân cách mình, điều chỉnh lại những ứng xử cho đúng đạo lý. Tất nhiên sẽ được trả tiền nhuận bút. Đó là đồng tiền sạch không bẩn, chính không tà. Trong khi làm bài phóng sự về một vụ việc nào đấy, tất nhiên phải đến tận nơi điều tra. Nhưng do tìm hiểu chưa kỹ, tài liệu không đầy đủ và chính xác, lại bình phán chủ quan khiến người đọc bất bình, đối tượng được phản ánh phẫn nộ bởi bị xúc phạm và oan ức. Cũng được trả tiền nhuận bút. Nhưng đó là tiền bẩn không sạch, tà không chính bởi hậu quả bài báo là ác chứ không thiện. Rõ ràng đồng tiền do chính lao động của mình làm ra đâu đã sạch không bẩn, chính không tà?

NHÂN CÁCH BẬC QUỐC SĨ

Nhà văn Hoàng Quốc Hải

Đọc “Lê thị gia phả” tức gia phả họ Lê của danh nhân Lê Đại Cang, có mấy chi tiết tôi rất thú vị.

Thứ nhất, về hưu, ông lập chùa tu, đặt tên chùa là Giác Am, xưng hiệu là Giác Am cư sĩ. Ông viết di chúc dặn cháu con không được ra làm quan (theo nhà soạn tuồng, nhà văn hóa Mịch Quang).

Thứ hai, khi từ quan hồi hương lúc 72 tuổi, về sống ở Luật Chánh, đồ đạc mang về ông Lê Đại Cang quí nhất là thanh long đao và chiếc đòn khiêng võng. Chiếc đón khiêng võng đã gắn bó cùng ông trong hai lần bị cách chức xuống làm lính dõng, lần trước thì nhanh chóng được phục chức, còn lần sau phải lãnh thêm tội chết, nhưng được cho hưởng đặc ân “trảm giam hậu” (tức là bị tội chết nhưng chưa phải chết ngay). Hiện nay, chiếc đòn khiêng võng này đã được giao cho Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Bình Định lưu giữ, trưng bày còn thanh long đao nghe nói vì thiêng quá, nên gia tộc e sợ đã cho khiêng ném xuống vực ông Đô đầu làng (theo nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Thế Khoa).

CHÚC MỪNG NĂM MỚI

TRANG TRANNHUONG.COM BÌNH CHỌN NĂM 2012

TNc: Thông lệ dịp cuối năm trang Trannhuongcom đều bình chon sự kiện kinh tế, xã hội, văn hóa nổi bật trong năm. Với góc nhìn cá nhân còn thiển cận, năm nay trang nhà bình chọn sự kiện mặt sau của xuất sắc để chúng ta nhìn đa chiều. Trang nhà đặt tên là LÚC LẮC trong năm 2012. Xin được thứ lỗi nếu có điều gì chưa chính xác.

• Tập thể lúc lắc: Nhóm lợi ích

• Doanh nghiệp NN lúc lắc: Vinalines

• Quy định lúc lắc : Xe chính chủ

• Ngành lúc lắc: Ngân hàng

• Bộ lúc lắc: Giao thông vận tải.

• Công trình lúc lắc: Thủy điện Sông Tranh

• Trường học lúc lắc: Đồi Ngô, Bắc Giang

• Tập đoàn lúc lắc: EVN

• Láng giềng lúc lắc: Trung Quốc